Pracowałeś przy organizacji pierwszych Festiwali w Jarocinie. Jak tam trafiłeś? Jak to się wszystko zaczęło?

Do Jarocina trafiłem niejako z automatu. Wcześniej pracowałem w Bałtyckiej Agencji Artystycznej BART w Sopocie, gdzie za przyzwoleniem dyrektorskiej pary sp. Andrzeja Cybulskiego i Hanny Wituckiej, razem z Wojtkiem Korzeniewskim (późniejszy prezydent Festiwalu Sopockiego) i Wiesiem Śliwińskim robiliśmy “Pop Session”. Andrzej Cybulski zanim został dyrektorem BART’u (w tym czasie najbardziej prężnego przedsiębiorstwa estradowego w Polsce) był szefem Klubu Studentów Wybrzeża (KSW) “Żak” w Gdańsku, w którym debiutowały pierwsze polskie kapele big beatowe, Czerwono-Czarni i Niebiesko-Czarni.

Wracając do Pop Session - była to kilkudniowa impreza, która nosiła oficjalną nazwę Międzynarodowe Konfrontacje Muzyczne “Pop Session”. Był to prawie rockowy festiwal, na który przyjeżdżały głównie kapele z Demoludów (Kraje Demokracji Ludowej) oraz dość przypadkowi wykonawcy z Zachodu. Polskie zespoły dobierane były wedle “towarzyskiego” klucza. Pop Session ze względu na swój pro młodzieżowy profil repertuarowy cieszyło się dużą frekwencją, więc z Wojtkiem Korzeniewskim w 1977 roku zaproponowaliśmy by wykorzystać tę popularność dla promocji młodych “gwiazd” polskiego rocka, które nie miały dostępu do szerszej publiczności i mediów. W ten sposób zrodził się pomysł Muzyki Młodej Generacji, której kontynuacją był Jarocin.
W tamtych czasach Polskie Nagrania - jedyna wytwórnia wydająca long-play’e - radio, telewizja i prasa opanowane były przez big-beatowych weteranów i tzw. artystów pop. Tymczasem

które nie miały żadnych szans na nagrania, występy przed szerszą publicznością etc. Nasz pomysł mocno poparli wtedy warszawscy dziennikarze w osobach Jacka Sylwina, który kręcił się przy Trójce i Jacka Olechowskiego związanego z Rozgłośnią Harcerską. Obaj akredytowani byli wtedy przy Pop Session jako korespondenci prasowi i brali udział w otwartych dyskusjach z dyrektorem Cybulskim. Późną jesienią 1977 roku zaczęliśmy montować - kolejny festiwal, nawiasem przy poważnych oporach Pagartu. Polska Agencja Artystyczna “Pagart” była w owym czasie monopolistą w zakresie sprowadzania i wysyłania artystów za granicę, więc “z klucza” była też współorganizatorem Pop Session. Rockowy profil imprezy jaką zaczęliśmy przygotowywać był o tyle oczywisty, że podczas Pop Session ’77 największym aplauzem publiczność przyjęła kapele rockowe - Skorpio (Węgry), Teska Industrija (Jugosławia), Collegium Musicum (Czechosłowacja) i SBB (Polska) - a popowe gwiazdy w osobach Urszuli Sipińskiej, czy sprowadzone przez Pagart Veroniki Fischer (NRD) i grupa 5000 Volts (Anglia) skwitowano grzecznościowymi oklaskami. Istotny wpływ na to miał też udany debiut Kombi, w które Bart zainwestował sporo pieniędzy, a które z konfrontacji z zagranicznymi i naszymi gwiazdami pop wyszło obronną ręką. Nie był to oszałamiający sukces, ale też nie odstawali od reszty. W sumie podobali się, choć jak pamiętam muzycy z Jugosławii na swojej konferencji prasowej zapytali naszych dziennikarzy - dlaczego w Polsce nikt nie gra prostego rocka? Zwrócili uwagę na to, że wszystkie nasze kapele “kombinują” na bazie rocka. SBB gra fusion, a Kombi usiłuje grać funky (tak wtedy było).

Nasz pomysł na festiwal był bardzo prosty - na Pop Session staramy się zaprosić możliwie znane grupy rockowe z Demoludów, a ich supportami niech będą najbardziej znane grupy naszego rockowego “undergroundu” - Kombi, Krzak, Exodus. Prosiliśmy też Pagart o jakąś rockową gwiazdę z Zachodu, ale oni mieli to w nosie i dali nam wtedy jazzowy United Jazz & Rock Ensemble z Jon Hisemaneem na bębnach, a w tydzień po festiwalu w Operze Leśnej wystąpili Slade - to był czad. No tak ale za bardzo wybiegłem do przodu.
Wiosną ‘78 na jednym ze spotkań organizacyjnych pojawił się Jacek Sylwin, który przywiózł z sobą Waltera Chełstowskiego. W kilka tygodni później obaj panowie przywieźli jeszcze Artura Turalskiego (grafika), Filipa Holszańskiego (dużo gadał, nic nie robił) i jeszcze kilka osób, których nazwiska znajdziecie w folderze Pop Session ‘78. Artur Turalski i Zofia Rudnicka nie dogadali się z Cybulskim w sprawie kasy i słuch o nich zaginął. Marek Dutkiewicz i Filip Holszański za to serdecznie nam kibicowali. W roli naukowego poplecznika pojawił się jeszcze wtedy sp. Jurek Wertenstein-Żuławski, który napisał doktorat dotyczący fenomenu jakim był rock’n’roll. Później to grono mniej lub bardziej aktywnych sojuszników i popleczników rosło nieomal w postępie geometrycznym. Z tego co pamiętam Walter Chełstowski był wtedy asystentem i ulubieńcem Mariusza Waltera, który kierował Studiem 2 w Telewizji Polskiej, a Studio 2 było jak na owe czasy bardzo nowoczesnym programem telewizyjnym. To oni - Jacek Sylwin i Walter Chełstowski zaproponowali by wobec niechęci Pagartu zrobić taki off-festiwal w Teatrze Letnim, z którego najlepsi trafialiby do Opery Leśnej - oczywiście jeżeli się sprawdzą. Koncerty w Teatrze Letnim okazały się dużym sukcesem i nie było już przeciwwskazań by patent powtórzyć w roku ‘79. Najlepsze kapele z MMG ‘78 - Exodus, Kombi i Krzak - trafiły do Opery Leśnej, a w Teatrze Letnim zorganizowane zostały II “kwalifikacje” Muzyki Młodej Generacji”. Wtedy to debiutowali: Kasa Chorych z Ryskiem Skibińskim, Res Publica z Grzegorzem Ciechowskim, Zjednoczone Siły Natury “Mech” i Kwadrat z Adasiem Otrębą.

Pamiętam , że w Operze Leśnej nie wystąpili Family of Pecussion (grupa międzynarodowa) i chyba Bob Lennox (z USA). Ciekawostka, dodająca smaczku całej historii, jest tu fakt, że Węgrzy i Niemcy z NRD (chyba Piramis i Wir), widząc z jakim aplauzem spotkał się pierwszego dnia festiwalu Exodus i jak są odbierane kapele w Teatrze Letnim, postanowili zjednoczyć siły. Połączyli po prostu swoje aparatury nagłaśniające - wtedy każda kapela woziła z sobą cały sprzęt - by zabić polską konkurencję mocą głośników. Gdy Krzak zaproponował, że też chce wejść do tej “spółdzielni”, odmówili. Sytuacja była kłopotliwa, bo w tych czasach moc aparatury odgrywała bardzo istotną rolę. Krzak miał po jednym mizernym, trójdrożnym słupku (po jakieś 500 Watt na stronę), a oni razem po cztery cztery słupki czyli ok. 2 kW na stronę. Nie pomogły prośby, perswazje i naciski organizatorów, nie pomogły też nasze “złośliwostki”. Przewaga cudzoziemców była druzgocąca, ale zmobilizowany sytuacją Krzak zagrał chyba najlepszych w swej historii koncert. Zagrali bardzo cicho za to z takim czadem, że żadna aparatura nie mogła tu nic wskórać. Publika oszalała - to Krzak, a nie zagraniczne gwiazdy, był tego dnia górą.

Pop Session 79 i II Młoda Generacja były niezaprzeczalnym sukcesem - zaczęto o nas pisać, zaczęły zgłaszać się kapele i coraz liczniejsi lokalni organizatorzy imprez.

Pomysł nie był głupi, bo w Teatrze Letnim zaczynało być ciasno, a i w Sopocie zaczęły wiać inne wiatry - po prostu Cybulski przestał być dyrektorem Bartu, a łagodna siła perswazji Hanki Wituckiej nie zawsze skutkowała. Rada w radę - Witucka, Sylwin, Chełstowski, Korzeniewski i ja wymyśliliśmy nową formułę MMG.

Generalne założenie było takie. W Jarocinie występują kapele zakwalifikowane na podstawie kaset. Najlepsze jeszcze w tym samym roku trafiają do sopockiego Teatru Letniego, a po roku najlepsze z najlepszych do Opery Leśnej. Ze względów organizacyjnych ustaliliśmy też, że Jacek Sylwin i Walter Chełstowski pilotują Jarocin i doskakują do Sopotu, z kolei my - Wojtek Korzeniewski, Wiesiek Śliwiński i ja - koncentrujemy się na Sopocie i wspieramy ich w przygotowaniach Jarocina. W następnym roku Jacek z Walterem całkowicie przejęli inicjatywę i zaczęli tworzyć w Jarocinie swój festiwal, zachowując jednak pozory ścisłej współpracy z Sopotem. Układ z Jarocinem jako przedsionkiem Sopotu przetrwał 2 lata przy czym o ile z pierwszego Jarocina kapele trafiały do Teatru Letniego, o tyle w roku następnym roku z Jarocina trafiało się bezpośrednio do Opery Leśnej, bo koncerty w Teatrze Letnim zlikwidowano.

W ‘81 odbyło się ostatnie Pop Session. Wtedy TSA debiutowało z Piekarczykiem. Opera Leśna (4,5 tysiąca ludzi) była pełna. Za betonowym płotem, w lesie, stało co najmniej drugie tyle ludzi. W pewnym momencie płoty runęły - takie jak te które czasem okalają bocznice kolejowe lub koszary - i tłum wlał się do amfiteatru. Publika nie była agresywna ale było groźnie. Udało nam się opanować sytuację - prowadziłem ten koncert z Walterem Chełstowskim - ale nowa dyrekcja przeraziła się śmiertelnie i incydent ten wykorzystała jako pretekst by zlikwidować festiwal.

[update Mon Mar 27 22:20:53 2000]

Nowemu dyrektorowi BART'u bardzo był na rękę ten incydent z płotem. On był wyjątkowym cykorem a wzbierająca fala rockowa groziła wychyleniem się z szeregu. Nie miał dyrektyw co z tym rock'n'rollem zrobić, więc chętnie wycofał się z imprezy, którą przejął w spadku po Andrzeju Cybulskim, a która mogła by na niego zwrócić uwagę politycznych decydentów. To było charakterystyczne myślenie wielu urzędników z tzw. rozdzielnika. Oni często bywali bardziej papiescy niż sam Komitet Centralny.
Nie wykluczone, że Pop Session udałoby się uratować, ale jakoś nikt nie miał do tego serca. W pierwszym roku działalności nowego dyrektora BART'u odeszło 70% pracowników, a była to najlepsza Estrada w kraju.
Pamiętajmy również o niechęci PAGART'u do kierunku jaki usiłowaliśmy realizować na tym festiwalu. Tam faceci byli jeszcze bardziej papiescy. Jest to o tyle zrozumiale, że PAGART działał jak centrala handlu zagranicznego, a to wiązało się z dużymi profitami finansowymi wynikającymi z różnicy między oficjalnym, a czarno-rynkowym kursem walut. Do tego dochodziły wyjazdy na Zachod itp. Dla ułatwienia dodam, że 3-dniowa dieta służbowa w dolarach przy wyjeździe za granicę równa była miesięcznej pensji w złotych. Do tego nie podlegała opodatkowaniu. Jeżeli dolary z diety zainwestowałeś w towar - np. ciuchy, czekoladę, sprzęt elektroniczny - przebitka była jeszcze lepsza.

[/update Mon Mar 27 22:20:53 2000]

CIĄG DALSZY